Categorie archief: Aalter

Geschiedenis Sint-Corneliusgilde te boek

 

In september 2020 verscheen het boek 400 jaar Sint-Corneliusgilde Aalter. 1620-2020. Auteur is Germain Malfrère, voorzitter van deze oudste bestaande parochiale vereniging in Aalter. De statuten gaan terug tot 1620. Anno 2020 zijn er nog ongeveer een 80-tal leden lid van deze eerbiedwaardige gilde. Naast de verering van de patroonheilige St.-Cornelius besteedden de leden veel aandacht aan de ontwikkeling van het publieke en het persoonlijke geloofsleven. Op de bevolking maakten zij indruk door het dragen van de flambeeuwen tijdens processies of door het ondersteunen van het borstbeeld van de H. Cornelius bij de jaarlijks rondgang.

De heilige Cornelius genoot vooral verering in de kermisdagen die in Aalter werden georganiseerd na diens naamdag (16 september). Decennia lang kwamen bedevaarders van heinde en verre om de zogenaamde Aalternuchting mee te beleven. Dit waren de dagen bij uitstek voor de gildeleden om hun inzet tentoon te spreiden.

In het boek kijkt de auteur verder dan enkel maar naar het verleden van de gilde. De auteur heeft aandacht voor de ruime parochiale geschiedenis en voor de H. Corneliusverering in breder perspectief. In opvolging van de enkele jaren geleden opgesteld inventaris van kerkgoederen bevat deze uitgave foto’s van altaren, glasramen, kerkgewaden, kelken, cibories, monstransen, kandelaars en vaandels die in de St.-Corneliuskerk Aalter te vinden zijn. Enkele mooi sfeerbeelden van het interieur zijn de kroon op het werk van deze mooie synthese met aandacht voor het lokale religieus erfgoed. Net daarom ondersteunde Erfgoed Aalter mee de uitgave van deze publicatie.

Het boek kost 10 euro en is te verkrijgen bij de auteur, Keltenlaan 17, Aalter.

 

Wetenschappers over 5000 jaar Woestijne

Donderdag 6 februari 2020 stelde Onroerend Erfgoed Vlaanderen i.s.m. Veneco en het gemeentebestuur Aalter en nog enkele partners een nieuwe publicatie voor over het gebied Woestijne, Aalter-Brug. Het boek biedt een synthese van vele jaren archeologisch onderzoek. Heel wat auteurs, elk specialisten in hun vakdomein, werkten aan dit boek mee. Ze behandelen samen een periode die meer dan 5000 jaar beslaat en dat is op zich vrij uniek.

In haar inleiding op de boekvoorstelling omschreef Herlinde Trenson, schepen van Cultuur van Aalter, het belang dat het bestuur steeds heeft gehecht aan het archeologisch onderzoek. Sinds 2018 is Aalter aangesloten bij de IOD (Intergemeentelijke Onroerend Erfgoeddienst) Meetjesland, een samenwerking tussen Comeet, Regionaal Landschap Meetjesland en Veneco. Deze dienst ontwikkelt een dienstverlening rond landschap, bouwkundig erfgoed en archeologie, en onderstreept de ambities van Aalter en het Meetjesland om ook in de toekomst te waken over het kwetsbare archeologische bodemarchief.

De inhoudelijke voorstelling van het boek vond plaats door Koen De Groote (Onroerend Erfgoed Vlaanderen), die de niet te onderschatten taak op zich heeft genomen de vele onderzoeksresultaten en de ideeën en inzichten van al die auteurs in een vloeiend geheeld samen te brengen. Met grote zekerheid kan worden gesteld dat Woestijne lange tijd een plek was waar zich grafmonumenten bevonden. Eeuwenlang liep er ook een weg langs, in de Romeinse tijd wellicht onderdeel van een andere verbinding.

Kasteel

In de middeleeuwse periode (vanaf de 11de eeuw) was er wat ontginning, kwam er ook een (later tot op de grond afgebroken) kasteel dat wellicht vooral als jachtslot in gebruik was. In de 17de en de 18de eeuw vond er wellicht militaire activiteit plaats rond het steeds belangrijker wordende kanaal Gent-Brugge.

In zijn slotwoord zwaaide Matthias Diependaele (Vlaams minister van Financiën en Begroting, Wonen en Onroerend Erfgoed) met heel wat lof voor het geleverde werk. Hij eindigde met een grapje door aan te geven dat het misschien een suggestie is voor het bestuur om het middeleeuws kasteel terug op te bouwen.

Het boek K. DE GROOTE & M. VAN DE VIJVER (Red.), Aalter Woestijne. Een geschiedenis van meer dan 500 jaar (ISBN 978 94 929 4483 2, 420 blz.) is een uitgave van Onroerend Erfgoed en is gratis te downloaden in het Open Archief: https://oar.onroerenderfgoed.be/item/5429 In het tijdschrift Erfgoed Aalter verschijnt later op dit jaar een meer uitgebreide bespreking.

 

 

Eerst jaar Erfgoed Aalter netjes afgerond

Met de publicatie van het vierde nummer van Erfgoed Aalter is het eerste werkjaar afgerond. Meer hierover in een ander bericht.  Ondertussen mag ook de eerste Algemene Vergadering van Erfgoed Aalter zonder meer een voltreffer worden genoemd. Op vrijdagavond 13 december 2019 daagden ruim 100 belangstellenden op in zaal Pax in Aalter voor de projectie van een docufilm over de oorlogsvliegvelden van Aalter en Ursel.

De film is het werk van Danny Maenhaut. De man is een bezige bij, reeds jarenlang actief in het verenigingsleven en gepassioneerd door de geschiedenis van deze stukjes lokaal militair erfgoed. Na een jarenlange zoektocht bracht hij heel wat materiaal bij elkaar. Na urenlang geduldige montage en na het opnemen van getuigenissen uit de eerste hand bracht Maenhaut dit bij elkaar in een film die iets meer dan een uur duurt.

De maker wees alvast ook op het belang van deze vliegvelden voor de militaire handelingen. Van op het vliegveld Aalter vertrokken in mei 1940 de machines die de Duitse opmars probeerden te stoppen met bombardementen op enkele strategische plaatsen (o.a. bruggen). Op het einde van de oorlog was het Urselse vliegveld de uitvalsbasis voor de geallieerde luchtmachteenheden die steun boden bij de hevige strijd om Walcheren.

Maenhaut integreert in zijn historisch verhaal beelden van de weinige restanten die nu nog te zien zijn in de streek. Hij geeft daarmee de aanzet om zelf in het landschap op verkenning te gaan. Dankzij zijn passie bewaart hij zo een stukje van het recente verleden. Het is goed dat hij dit kan delen met een toch wel breed geïnteresseerd publiek.

Erfgoed Aalter vindt het als vereniging belangrijk dat mensen elkaar ontmoeten en met elkaar in contact komen. Ook in dat opzicht kon deze avond meer dan geslaagd worden genoemd. Erfgoedliefhebbers uit Aalter maar ook van daarbuiten wisselden verhalen en anekdotes uit, over de vliegveld, over de oorlogsjaren maar ook over heel wat andere onderwerpen.

De promotiestand kreeg ruime aandacht. Ledenwerver Erik Wille kon andermaal enkele nieuwe namen noteren. De kaap van 650 leden is intussen in zicht na een jaar Erfgoed Aalter. Deze avond was bijgevolg een mooie kers op de taart voor de evaluatie van een jaar vrijwillige erfgoedwerking in het nieuwe Aalter.

* De film van Danny Maenhaut werd exclusief vertoond voor Erfgoed Aalter. Het is een persoonlijk werkstuk dat niet te koop is. Meer info over de oorlogsvliegvelden is terug te vinden in bijdragen van Roger Moelaert in Appeltjes van het Meetjesland en in het overzichtswerk van Cynrik De Decker.

 

Film over oorlogsvliegvelden Aalter en Ursel

Op vrijdag 13 december 2019 om 19.30 houdt Erfgoed Aalter in zaal Pax in Aalter voor het eerst een Algemene Vergadering. Ter gelegenheid hiervan vertoont Danny Maenhaut de filmmontage die hij heeft samengesteld over de vliegvelden die zich bij het begin van de Tweede Wereldoorlog bevonden in Aalter en Ursel.

Italiaanse officieren op het vliegveld van Ursel (Foto JVdC)

De aanleg van dit vliegveld startte in oktober 1939 aan de zuidkant van het kanaal Gent-Brugge. In het kader van een eventuele Duitse aanval begon ook België zich te versterken. Door de werken aan het kanaal Gent-Brugge van de jaren voordien bevond zich op die plek een grote zandberg (150 meter op 100 meter en 4 meter hoog, volgens Roger Moelaert). In dit zand werden nissen uitgegraven waar vliegtuigen konden worden geparkeerd.

Op 14 januari 1940 landden voor het eerst twee vliegtuigen in Aalter. Zorgde de strenge winter van dat jaar voor een verrassing? Een van de vliegtuigen ging bij de landing over kop. Het leek wel een voorteken voor het verdere verloop van de militaire handelingen. Het vliegveld nr. 26 (zoals dat in militair jargon werd omschreven, de plaats moest geheim blijven) fungeerde eerst als reservevliegveld. De overrompeling door de Duitse invaller in de meidagen van 1940 bracht met zich mee dat vlugger dan gedacht het Aalterse ‘vliegplein’ een belangrijke rol kreeg toebedeeld.

Roger Moelaert, die de activiteiten uitgebreid bestudeerde, aarzelde zelfs niet om dit voor deze campagne “het voornaamste oorlogsvliegveld” te noemen en motiveerde als volgt: “Als een werkelijk operationele basis was dit terrein het langst in gebruik (9 dagen). Hier zijn het grootste aantal toestellen ’t zij voor een verkenningsopdracht (18) ’t zij voor de belangrijkste missie uit de meidagen  – een bombardement op de bruggen van het Albertkanaal – opgestegen. Het kende een dicht bezetting, op zeker moment tot minstens vierendertig toestellen.”

Dit ontging de vijand niet. Op 18 mei ’s ochtends verscheen een Duitse formatie bommenwerpers. Vliegtuigen werd vernield en manschappen gedood. De Aalterse rijkswachtkazerne brandde volledig uit. Aalter maakte van dichtbij kennis met de oorlogsgruwel. Vliegveld nr. 26 was verloren.

Op gelijkaardige wijze (graspiste met versterkingen) was in Ursel een militair vliegveld aangelegd vanwaar verkenningsvluchten vertrokken. Twee dagen na het bombardement diende kwam ook vliegveld Ursel onder de Duitse bommen te liggen. Toen de Duitsers de regio binnenkwamen namen zij Ursel terug in gebruik. Meer dan Aalter werd Ursel belangrijk voor de As-mogendheden. In het najaar 1940 kwamen er Italiaanse troepen. Begin 1941 kwamen er terug Duitse vliegtuigen en dit bleef zo tot in september 1944 de geallieerden de bovenhand kregen. Vliegveld Ursel kwam in handen van de Britse Royal Air Force en kreeg een nieuwe naam (B-67). Halfweg de jaren 1950 verdween het vliegveld en kwam er in Ursel op een andere locatie een NAVO-vliegveld.

(Bronnen: R. MOELAERT, Het oorlogsvliegveld nr. 26 “Aalter” in Appeltjes van het Meetjesland, 1988 (39), p. 100-167. Zie ook C. DE DECKER, Vleugels boven het Meetjesland, Eeklo, 2006. In 2020 verschijnt in Erfgoed Aalter een uitgebreid artikel van Erik Wille die op zoek ging naar Albert Van Woensel, die gelegerd was op het vliegveld Aalter  bij het begin van de Tweede Wereldoorlog.)

Praktisch: Algemene Vergadering Erfgoed Aalter – 13 december 2019 – Zaal Pax – 19.30 u – Gratis toegang.

 

Herdenking bevrijding door Poolse leger

Dit jaar is het 75 jaar geleden dat België werd bevrijd van de Duitse bezetting. De gemeente Aalter heeft in het kader daarvan een interessant herdenkingsprogramma in elkaar gestoken dat over verschillende maanden is gespreid.

Eerbetoon aan de Poolse bevrijder door de Aalterse bevolking kent een lange traditie. Reeds in de bevrijdingsstoet van 1945 in Poeke kregen de Poolse bevrijders een bijzondere hulde. Deze praalwagen, versierd met de Poolse adelaar, is vergezeld van figuranten in oude Poolse klederdracht

In de eerste zomerweken kunnen geïnteresseerden terecht in het gemeentehuis voor de expo ‘Gepantserde Vleugels’. Deze tentoonstelling is een initiatief van o.a. de Vereniging Eerste Poolse Pantserdivisie België en de Vlaamse Overheid. De expo brengt het verhaal van de bevrijding door de 1ste Poolse Pantserdivisie onder leiding van generaal Maczek. Deze reizende tentoonstelling was eerder te zien in Brussel, Poperinge en Roeselare.

In het weekend van de nationale feestdag volgt een bijzonder herdenkingsmoment met de vertoning van de film The Polish Liberators. In deze documentaire van Bart Verstockt vertellen veteranen van het Poolse leger hoe zij deze bevrijdingstocht hebben meegemaakt.

De herdenkingsplechtigheden worden in het najaar afgesloten met een hulde aan het monument dat ter ere van de Poolse bevrijder is opgericht. Tegelijkertijd worden de oorlogsvliegvelden van Aalter en Ursel in de kijker geplaatst met een luchtdéfilé. Aan het gemeentehuis in Aalter brengt de Koninklijke Muziekkapel van de Belgische Luchtmacht een groot taptoe.

Overzicht programma:

1 juli 2019 – 27 juli 2019: Expo Gepantserde Vleugels (Gemeentehuis Aalter, tijdens openingsuren)

19 juli 2019: Filmvoorstelling The Polish Liberators (Gemeentehuis Aalter, 20.00 u., gratis toegang)

5 oktober 2019: bloemenhulde, luchtdefilé en muzikale taptoe (Ter Walle en Europalaan, vanaf 16.00 u.)

Meer info op deze site

Warm in Aalter? Afkoelen aan de ‘zee der Gentenaars’ misschien?

De zomerdagen komen er aan en dan is wat verkoeling mooi meegenomen.  Aan de Zee der Gentenaars misschien?

Voor de Tweede Wereldoorlog trokken de inwoners van Aalter en omgeving naar de Kraenepoel. Maar ook van buiten de gemeente doken de badgasten op. In het weekblad ’t Getrouwe Maldeghem van 7 juli 1935 lezen wij volgend bericht: “Het badseizoen aan de Craenepoel is sinds eenigen tijd terug geopend. Verleden Zondag heerschte er wederom ene reusachtige drukte. Niet alleen de menschen uit onze gemeente maar de bevolking uit het omliggende maakt er ruim gebruik van. Vroeger noemden we de Craenepoel wel eens het strand der minbegoeden. Thans zijn er al die hem ‘de zee der Gentenaars’ noemen.”

Het gemeentebestuur probeerde behoedzaam natuur en recreatie met elkaar te verzoenen. Daarvoor had het in 1934 zelfs een reglement uitgevaardigd, waarin o.a. volgende verbodsbepalingen waren opgenomen:

“Art. 8 Het is streng verboden:

  1. Op de eilanden en in de bossen te gaan
  2. Aan niet-baders in de kledingplaatsen te gaan
  3. In badkostuum te wandelen of zonnebaden te nemen
  4. De omheiningen te beschadigen, te bevuilen of door welkdanig geschriften, tekeningen of andere te ontsieren
  5. Welkdanige politieke voordrachten of vergaderingen te houden
  6. Autos, motos of andere voertuigen in de dreven rond de Kraenepoel te plaatsen
  7. Op velo te rijden tussen de door de plankjes aangeduide plaatsen
  8. Tenten of dergelijke te plaatsen”

Meer lezen: klik hier voor de blog Geschiedenisvanaalter

 

Burgemeester Karel Bockaert weer in beeld

Karel Bockaert en zijn echtgenote Godelieve Lambrechts, feestelijk onthaal na huwelijk in 1938

Op 4 april 2019 verzamelden de gepensioneerde werknemers van Botha Aalter in restaurant Biezemhof voor hun jaarlijkse gezellige bijeenkomst. Voormalig bestuurder Lieven Bockaert had het er over Karel Bockaert (1903-1986) en zijn burgemeesterschap (1933-1941). Peter Laroy schetste er de belangrijke realisaties van Bockaert aan de hand van een uitgebreide fotoserie. Karel Bockaert zorgde mee voor infrastructuurwerken, gaf handel en nijverheid nieuwe impulsen, realiseerde de bouw van de kerk op Aalter-Brug en steunde het socio-culturele leven in Aalter. Meer op de blog van Peter Laroy: lees hier