Derde nummer Erfgoed Aalter verschenen (september 2019)

 

Derde nummer Erfgoed Aalter verschenen (september 2019)

Eind september 2019 verscheen het derde nummer van Erfgoed Aalter. Het bestuur van de erfgoedvereniging van de fusiegemeente Aalter verheugt zich intussen op meer dan 600 abonnees. Ook aan dit nummer is hard geschaafd en gevijld: het is immers niet evident om op 34 bladzijden alle dorpskernen van Aalter aan bod te laten komen. Bovendien streeft Erfgoed Aalter naar een evenwicht tussen leesbare tekst en veel beeld, een uitgangspunt dat duidelijk soms wat puzzelwerk vraagt. Het nummer valt volop in de periode met kermissen in de verschillende dorpskernen en dat thema zet de redactie graag in de kijker op de openingspagina.

Detail uit de prachtige middenfoto van Erfgoed Aalter, 2019, 3.
Waterfeesten Bellem, 1912 (verzameling H. De Clercq).
Deelnemers springen van de brug in het water.

75 jaar geleden werd België bevrijd van de Duitse troepen en binnenkort 80 jaar geleden (mei 1940) overrompelden diezelfde legers het land. Dit geeft aanleiding tot heel wat herdenking en herinnering. Erfgoed Aalter brengt in dit nummer het verhaal van de Poolse Sherman-tanks die Aalter bevrijdden en staat ook stil bij een herdenkingsplechtigheid in Aalter-Brug (50 jaar geleden) waar de legendarische Generaal Maczek en vele ander Poolse veteranen op aanwezig waren. Gekoppeld aan de straatnaam Eerste-Poolse Pantserdivisiestraat is dit meteen de lancering van de nieuwe rubriek straatnaam.

Een interessant historisch verhaal komt uit de periode net voor die oorlog. In het voorjaar van 1930 (België vierde het honderdjarig bestaan) deed zich een merkwaardig incident voor in Ursel. Kolonel baron Wahis was bij een doortocht van zijn regiment in Ursel niet gediend met de Vlaamsgezinde sentimenten. Het gevolg was een fikse rel die in de toenmalige pers de nodige aandacht kreeg. De bijdrage over deze twist bevat een aantal interessante en unieke illustraties uit het familiearchief van de auteur.

De rubriek Gebouw met verhaal richt zich op de gemeentelijke jongensschool in Lotenhulle. De site krijgt een nieuwe bestemming en dat is meteen de reden om nog een aantal hoogtepunten in de kijker te plaatsen. Ook gekoppeld aan een gebouw is het verhaal over de kerk van Poeke en meer bepaald over het ‘mirakel’ van Poeke (waarbij de bakstenen tijdens het bouwen bij nacht op miraculeuze wijze werden verplaatst). Eveneens in de sfeer van legende en overlevering situeert zich het verhaal over Flabbaert, de zogenaamde waterduivel uit Knesselare. Aan de basis van de legende ligt misschien wel een waar gebeurd feit, een liefdestwist uit 1617. 

De rubriek Achteruitkijkspiegel is gewijd aan de lattenklievers van Maria-Aalter. Dit ambacht kwam recentelijk in de belangstelling en hier vindt de lezer een en ander nog eens op een rij. Twee andere vaste rubrieken zijn gerelateerd aan het dialect. De lezer krijgt een wetenschappelijk uitleg over het dialectwoord versloGerd (verwelkt, slap) en verneemt meer over de invloed van omringende dialecten op het Aalters-Knesselaars dialect. In de voorwerpenrubriek Wat is dat komt de schuimspaan aan bod.

Navraag leert dat in dit nummer helaas geen plaats was voor een vervolgaflevering van De Bels, maar de liefhebbers van dit verhaal komen in het volgende nummer zeker aan hun trekken. Bellem geniet wel de eer de mooie centerfoto te mogen aanleveren: een prachtig beeld van de waterfeesten aan het kanaal Gent-Brugge in 1912 (detail op deze blogpagina). 

Uitsmijter na de Tour: De val van Marcel Buysse (1914)

De Tour zit erop.  Met Egan Bernal hebben we mogelijks een winnaar voor jaren.  Deelnemers uit eigen gemeente(n) waren er nauwelijks. We gaan eruit met een blik op een paar uitzonderingen die er toch een rol mochten spelen. In dit bericht met Marcel Buyse (Lotenhulle), in een volgende post met Jef Timmerman (Knesselare), knecht van drie wereldkampioenen. Lees verder Uitsmijter na de Tour: De val van Marcel Buysse (1914)

Tweede nummer Erfgoed Aalter is er!

Eind juni 2019 is het tweede nummer van Erfgoed Aalter van de persen gerold. De redactie heeft zich geëngageerd om in ieder nummer alle deelkernen van de nieuwe fusiegemeente Aalter aan bod te laten komen. En dat is in dit nummer ook het geval.

Het openingsartikel is gewijd aan de familie Bruggheman uit Ursel, meteen ook een aanleiding om een mooie aquarel van de gekende Villa Maria op te nemen.

Wie kent Villa Maria in Ursel niet? De familie Bruggheman, bouwheer van de ‘villa’, komt uitgebreid aan bod in Erfgoed Aalter 2. Erik Wille zorgde voro een prachtige aquarel.

Als u zich afvraagt hoe onze omgeving verandert, dan moet u beslist het stukje over Aalter-Brug bekijken. Verleden en heden worden er naast elkaar in beeld gebracht.

Branden konden in het verleden bijzonder zware gevolgen hebben. Dit was zeker het geval in droge zomerperiodes, zoals blijkt uit een verhaal uit St.-Maria-Aalter uit 1903. Een brokje cultuurgeschiedenis vindt de lezer terug in enkele historische gedichten die het landelijke Poeke in al zijn schoonheid bezingen.

Diverse media berichtten de voorbije maanden over de opmars van de wolf in West-Europa. Het dier is inderdaad niet zo vreemd aan onze streek. Ooit bestonden er zelfs heuse wolvenjagers, die betaald werden als ze de poot binnen brachten bij de overheid. Er is nog zo’n poot uit Knesselare bewaard en dat levert een mooi verhaal op.

Ook dialectliefhebbers komen terug aan hun trekken. De lezer verneemt meer over de juiste schrijfwijze en kan meteen oefenen met het woord ‘gekarnaoGeld’, dat uitvoerig wordt toegelicht.

In de vaste rubrieken is er aandacht voor Lotenhulle (centerfoto), Aalter (postkaart van de ‘gendarmerie’) en Bellem (vervolgaflevering De Bels). Tot slot kan de lezer even stil staan bij een mysterieus voorwerp uit het verleden.

De Aalterse rijkswachtkazerne kort na de bouw begin van de 20ste eeuw. Ook anno 2019 is het gebouw in de Brugstraat Aalter nog goed herkenbaar. Lees er meer over in Erfgoed Aalter 2.

Erfgoed Aalter nummer 2 valt begin juli bij de abonnees in de bus. Het goede nieuws is intussen dat deze groep lezers flink is gegroeid. Na een intense wervingscampagne is de kaap van 600 abonnees in zicht. De inwoners van het nieuwe Aalter zijn duidelijk geïnteresseerd in het verleden en erfgoed van hun nieuwe gemeente. Wij wensen de lezers veel leesplezier toe tijdens de zomerse dagen.

PS Abonnee worden kan nog steeds. Wie nu intekent krijgt ook nog het eerste nummer bezorgd! Contactgegevens: zie elders op deze site

 

 

 

Herdenking bevrijding door Poolse leger

Dit jaar is het 75 jaar geleden dat België werd bevrijd van de Duitse bezetting. De gemeente Aalter heeft in het kader daarvan een interessant herdenkingsprogramma in elkaar gestoken dat over verschillende maanden is gespreid.

Eerbetoon aan de Poolse bevrijder door de Aalterse bevolking kent een lange traditie. Reeds in de bevrijdingsstoet van 1945 in Poeke kregen de Poolse bevrijders een bijzondere hulde. Deze praalwagen, versierd met de Poolse adelaar, is vergezeld van figuranten in oude Poolse klederdracht

In de eerste zomerweken kunnen geïnteresseerden terecht in het gemeentehuis voor de expo ‘Gepantserde Vleugels’. Deze tentoonstelling is een initiatief van o.a. de Vereniging Eerste Poolse Pantserdivisie België en de Vlaamse Overheid. De expo brengt het verhaal van de bevrijding door de 1ste Poolse Pantserdivisie onder leiding van generaal Maczek. Deze reizende tentoonstelling was eerder te zien in Brussel, Poperinge en Roeselare.

In het weekend van de nationale feestdag volgt een bijzonder herdenkingsmoment met de vertoning van de film The Polish Liberators. In deze documentaire van Bart Verstockt vertellen veteranen van het Poolse leger hoe zij deze bevrijdingstocht hebben meegemaakt.

De herdenkingsplechtigheden worden in het najaar afgesloten met een hulde aan het monument dat ter ere van de Poolse bevrijder is opgericht. Tegelijkertijd worden de oorlogsvliegvelden van Aalter en Ursel in de kijker geplaatst met een luchtdéfilé. Aan het gemeentehuis in Aalter brengt de Koninklijke Muziekkapel van de Belgische Luchtmacht een groot taptoe.

Overzicht programma:

1 juli 2019 – 27 juli 2019: Expo Gepantserde Vleugels (Gemeentehuis Aalter, tijdens openingsuren)

19 juli 2019: Filmvoorstelling The Polish Liberators (Gemeentehuis Aalter, 20.00 u., gratis toegang)

5 oktober 2019: bloemenhulde, luchtdefilé en muzikale taptoe (Ter Walle en Europalaan, vanaf 16.00 u.)

Meer info op deze site

Oude schuren, waar de pannen van het dak vliegen …

Iemand wees er ons op dat er in Knesselare in deze tijd nogal wat oude landbouwschuren staan te verkommeren (afgewaaide pannen, etc.). Dat is elders in Aalter wellicht ook zo. Een verloren zaak? Of valt er nog iets te redden?

Sommige ervan zijn 160 jaar oud. Mooie exemplaren staan er op de Driepikkel, in Buntelare (hoek Ameldonk), voorbij “de kruise” in de Hoekestraat, in de Kapellestraat, in Westvoorde… Behoren schuren tot ons erfgoed? Ja en neen. Het gaat natuurlijk om persoonlijk bezit, van landbouwers of hun erfgenamen, van actieve en niet meer actieve of opgedoekte bedrijven, en het onderhoud van die gebouwen is een zware last voor de landbouwers.  Anderzijds mag de burger het betreuren dat het agrarische landschap verarmt en dat een deel ervan zelfs verdwijnt.

Valt zoiets op te lossen? Via vriendelijke vragen? Via een oproep aan de landbouworganisaties om dat probleem eens onder ogen te zien en mogelijks mee te onderzoeken of er hier en daar iets kan gebeuren om te redden wat er te redden valt? Via de vraag aan het gemeentebestuur of boeren die een inspanning doen voor erfgoedbehoud mogelijks kunnen worden gecompenseerd voor onderhoudskosten? Of is de kostprijs van renovatie en behoud zo absurd hoog dat niets meer te redden valt?

Bij sommige Knesselaarse hoeven is een respectabel geboortejaar aangebracht op of “ingemetseld” in de gevel. 1830, 1849, 1963, châpeau… Er zit er eentje tussen waarvan het dak is gebouwd met de balken van de oude Knesselaarse kerk (einde 19de eeuw). Toch jammer voor fietsers en passanten om te zien hoe zo’n mooie getuigen van een nog niet zo ver verleden ‘in poer en médoilden’ vallen.

Onze fotograaf Paul trok met zijn camera eens naar alle uithoeken van Knesselare om een aantal mooie exemplaren te fotograferen. Alvast goed voor een mooie prentenbak.

Warm in Aalter? Afkoelen aan de ‘zee der Gentenaars’ misschien?

De zomerdagen komen er aan en dan is wat verkoeling mooi meegenomen.  Aan de Zee der Gentenaars misschien?

Voor de Tweede Wereldoorlog trokken de inwoners van Aalter en omgeving naar de Kraenepoel. Maar ook van buiten de gemeente doken de badgasten op. In het weekblad ’t Getrouwe Maldeghem van 7 juli 1935 lezen wij volgend bericht: “Het badseizoen aan de Craenepoel is sinds eenigen tijd terug geopend. Verleden Zondag heerschte er wederom ene reusachtige drukte. Niet alleen de menschen uit onze gemeente maar de bevolking uit het omliggende maakt er ruim gebruik van. Vroeger noemden we de Craenepoel wel eens het strand der minbegoeden. Thans zijn er al die hem ‘de zee der Gentenaars’ noemen.”

Het gemeentebestuur probeerde behoedzaam natuur en recreatie met elkaar te verzoenen. Daarvoor had het in 1934 zelfs een reglement uitgevaardigd, waarin o.a. volgende verbodsbepalingen waren opgenomen:

“Art. 8 Het is streng verboden:

  1. Op de eilanden en in de bossen te gaan
  2. Aan niet-baders in de kledingplaatsen te gaan
  3. In badkostuum te wandelen of zonnebaden te nemen
  4. De omheiningen te beschadigen, te bevuilen of door welkdanig geschriften, tekeningen of andere te ontsieren
  5. Welkdanige politieke voordrachten of vergaderingen te houden
  6. Autos, motos of andere voertuigen in de dreven rond de Kraenepoel te plaatsen
  7. Op velo te rijden tussen de door de plankjes aangeduide plaatsen
  8. Tenten of dergelijke te plaatsen”

Meer lezen: klik hier voor de blog Geschiedenisvanaalter

 

Vereniging voor Heemkunde en Geschiedenis (Aalter, Aalter-Brug, Bellem Knesselare, Lotenhulle, Poeke, Sint-Maria-Aalter, Ursel)